Chính phủ ban hành cơ chế mới thúc đẩy hợp tác công tư trong lĩnh vực khoa học công nghệ

Ngày 1/7, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định số 180 nhằm thiết lập cơ chế, chính sách đặc thù thúc đẩy hợp tác công tư (PPP) trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Văn bản này tạo hành lang pháp lý cho sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, cũng như các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập… trong việc đầu tư, nghiên cứu, phát triển và ứng dụng các lĩnh vực công nghệ trọng yếu.

Bốn lĩnh vực ưu tiên trong hợp tác công tư

Theo nghị định, hợp tác công tư sẽ được ưu tiên triển khai trong bốn nhóm lĩnh vực trọng điểm:

• Công nghệ cao và hạ tầng hỗ trợ: Gồm các công nghệ chiến lược, công nghệ cao cùng hạ tầng nghiên cứu, ứng dụng phục vụ phát triển những công nghệ này.
• Hạ tầng số: Hướng đến mục tiêu xây dựng nền tảng hạ tầng cho nền kinh tế số, xã hội số và chính phủ số, theo định hướng chiến lược từng thời kỳ được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
• Nền tảng số dùng chung: Bao gồm các hệ thống công nghệ theo quy định tại Nghị quyết 193 của Quốc hội, hỗ trợ thúc đẩy sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
• Đào tạo nhân lực và hạ tầng phục vụ: Ưu tiên các chương trình đào tạo nguồn nhân lực công nghệ số, công nghiệp số, cùng các cơ sở vật chất phục vụ mục tiêu này.

Đầu tư vào giáo dục và phát triển năng lực số

Trong nhóm đào tạo nhân lực, nghị định mở ra khả năng hợp tác công tư cho nhiều hoạt động thiết thực như phát triển mô hình giáo dục trực tuyến, xây dựng đại học số, hoặc nâng cấp cơ sở đào tạo liên quan đến công nghệ chiến lược. Đồng thời, các chương trình đào tạo chuyên sâu về nhân lực số cũng được khuyến khích kết nối, triển khai với sự hỗ trợ của Nhà nước.

Ưu đãi thuế và quyền sở hữu tài sản khoa học

Một điểm nổi bật trong nghị định là chính sách ưu đãi hấp dẫn dành cho các đối tác trong hợp tác công tư. Doanh nghiệp và cá nhân tham gia sẽ được áp dụng mức khấu trừ thuế lên tới 200% chi phí đầu tư thực tế cho hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.

Bên cạnh đó là các chính sách miễn, giảm tiền thuê đất, sử dụng đất, cũng như quyền được sở hữu sản phẩm khoa học, công nghệ từ quá trình hợp tác. Điều này góp phần khuyến khích khu vực tư nhân đầu tư mạnh mẽ hơn vào các dự án công nghệ mang tính đổi mới.

Quy định về quyền sở hữu và quản lý tài sản

Nghị định số 180 cũng nêu rõ các quy định liên quan đến quyền sở hữu, quyền sở hữu trí tuệ, cơ chế quản lý dữ liệu, phân chia lợi ích và tài sản phát sinh từ kết quả hợp tác công tư. Đồng thời quy định cụ thể việc truy cập, sử dụng dữ liệu, cũng như trách nhiệm kiểm tra và giám sát quá trình hợp tác.

Thời điểm áp dụng: Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Riêng các điều khoản liên quan đến quyền sở hữu tài sản trí tuệ, dữ liệu và cơ chế sử dụng kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước sẽ bắt đầu được thi hành từ ngày 1/10/2025.

Với Nghị định số 180, Chính phủ khẳng định cam kết thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ và chuyển đổi số thông qua việc huy động hiệu quả nguồn lực từ cả khu vực công và tư, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.